Fondacioni Klodiana Ajazi

Covid-19 dhe sëmundjet autoimune

  • Covid-19 ka rritur rrezikun për zhvillimin e sëmundjeve autoimune

Covid-19 rrit rrezikun që një person të zhvillojë një sëmundje autoimune gjatë vitit pas infektimit, tregon një studim i madh i realizuar në Korenë e Jugut dhe Japoni — por vaksinimi nga ana tjetër ndihmon në uljen e këtij rreziku.

Studiuesit përdorën të dhënat mjekësore të 10 milionë të rriturve koreanë dhe 12 milionë të rriturve japonezë për të parë nëse ata që kishin kaluar Covid-in kishin më shumë gjasa të diagnostikoheshin me sëmundje reumatizmale inflamatore autoimune (AIRD) gjatë vitit pas infektimit. AIRD përfshijnë artritin reumatoid, lupus sistemik eritematoz, sindromën Sjögren, sëmundjen e indit lidhor të përzier, vaskulitin dhe gjendje të tjera.

Grupi me Covid u krahasua me një grup kontrolli që nuk ishte infektuar dhe me një grup pacientësh që kishin kaluar gripin gjatë së njëjtës periudhë, nga viti 2020 deri në 2022.

Si në grupin koreano-jugor, ashtu edhe në atë japonez, studiuesit gjetën një rrezik të shtuar për zhvillimin e sëmundjeve autoimune deri në një vit pas infektimit me Covid. Krahasuar me popullatën e përgjithshme, grupi me Covid kishte rreth 25% rrezik më të lartë për AIRD. Kur u krahasua me grupin që kishte kaluar gripin, rreziku ishte rreth 30% më i lartë tek ata që kishin kaluar Covid-in.

Dhe sa më e rëndë të kishte qenë forma e Covid-it, aq më i lartë ishte rreziku për zhvillimin e një sëmundjeje autoimune të re, sipas rezultateve të publikuara në revistën Annals of Internal Medicine, duke theksuar pse është e rëndësishme që infektimi të parandalohet që në fillim.

 

  • Covid-19 si shkaktar i një sëmundjeje autoimune të re

Te disa persona, infeksioni me SARS-CoV-2 ka rezultuar në zhvillimin pas infeksionit të një sëmundjeje autoimune që më parë nuk ishte e pranishme. Disa raste të raportuara përfshijnë:

  • Lupus sistemik eritematoz (LES)
  • Artrit reumatoid
  • Sëmundja e Guillain-Barré
  • Sindroma antifosfolipidike
  • Tiroiditet autoimune
  • Mielit transvers
  • Diabet tipi 1 i saposhfaqur

Këto raste lidhen me një reaksion të tepruar të sistemit imunitar, ndoshta të shkaktuar nga:

  • Mimikri molekulare (ngjashmëri mes strukturave virale dhe atyre të trupit)
  • Aktivizim jokontrolluar i limfociteve T dhe B
  • Citokinë storm (stuhi citokinash)

 

  • Covid-19 si faktor për përkeqësimin e një sëmundjeje autoimune ekzistuese

Pacientët që tashmë kanë një sëmundje autoimune (si LES, artrit reumatoid, sklerozë multiple, etj.) mund të:

  • Përjetojnë përkeqësim të simptomave pas infeksionit me COVID-19
  • Kenë më shumë rrezik për komplikacione, veçanërisht nëse marrin imunosupresorë

 

  • Vaksinat kundër Covid-19 dhe sëmundjet autoimune

Edhe pse në përgjithësi vaksinat janë të sigurta, në raste shumë të rralla janë raportuar:

  • Aktivizim i sëmundjeve autoimune ekzistuese
  • Zhvillim i përkohshëm i simptomave të ngjashme me ato autoimune (p.sh., miokardit, trombocitopeni)

Këto raste janë jashtëzakonisht të rralla dhe nuk ndryshojnë rekomandimin e përgjithshëm për vaksinim, sepse përfitimet janë shumë më të mëdha se rreziqet.

COVID-19 ka një lidhje të vërtetë dhe klinikisht të rëndësishme me sëmundjet autoimune, si shkaktar, përkeqësues ose nxitës i tyre. Por kjo ndodh vetëm në një përqindje të vogël të njerëzve dhe nuk është e pashmangshme. Faktorët gjenetikë, gjendja imune dhe shkalla e infeksionit luajnë një rol të madh.